Bij de Koninklijke Marine is het essentieel om ervaren technisch personeel te behouden, te erkennen én perspectief te bieden. Dit hebben zij gedaan door EVC-trajecten in te zetten. Een van de mensen die nauw betrokken was bij deze verandering is Flip Minnema, stafadjudant van de technische dienst bij de Koninklijke Marine. Vanuit zijn rol zag hij van dichtbij waar het wringt in de huidige opleidingsaanpak én waar kansen liggen voor duurzame ontwikkeling.

EVC op grote schaal

Binnen de Koninklijke Marine werd al langere tijd kleinschalig gewerkt met het erkennen van eerder verworven competenties. Die aanpak had potentie, maar de organisatie wilde verder kijken: naar een structurele, toekomstbestendige oplossing voor het zichtbaar maken en benutten van vakmanschap binnen de technische dienst. “We zijn serieus gaan kijken hoe we EVC breder konden inzetten,” vertelt Minnema. “Niet als eenmalige trajecten, maar als onderdeel van onze ontwikkelstrategie.”

In 2021 ontstond het contact met EVC Nederland. Vanaf het begin was duidelijk dat dit geen standaardaanpak zou worden. “We hebben echt samen een programma opgebouwd,” benadrukt Minnema. “In een intensief traject van een half jaar hebben we onze praktijkkennis en hun expertise samengebracht. Het resultaat was een maatwerktraject, afgestemd op onze organisatie, onze functies en onze mensen.”

In januari 2022 ging de eerste groep van start. De doelgroep was helder gedefinieerd. Van de ongeveer 1600 medewerkers in dienst beschikten 350 nog niet over een mbo niveau 4-certificaat of -diploma, terwijl velen van hen al acht tot tien jaar als vakbekwame technici werkten. “Dat waren geen nieuwkomers,” zegt Minnema. “Ze kenden hun vak van binnen en van buiten, maar voldeden op papier niet aan de formele eisen om door te groeien naar het sergeantniveau.”
De nieuwe interne regeling, waarin mbo niveau 4 als norm werd gesteld, dreigde daardoor een onbedoelde drempel op te werpen. “We wilden niet het risico lopen om juist de meest ervaren collega’s kwijt te raken. Daarom hebben we deze groep actief benaderd. Niet om ze te verplichten, maar om ze perspectief te bieden. Met het EVC-traject konden ze aantonen wat ze in de praktijk al lang beheersten.”

Direct bewijs uit de praktijk

De praktijk liet weinig ruimte voor twijfel: het EVC-traject sloeg aan. De eerste groep bestond uit 35 medewerkers uit de technische dienst, zorgvuldig geselecteerd op basis van ervaring en ontwikkelpotentieel. Omdat ze de hele dag praktisch bezig zijn, konden ze hun werkzaamheden vrijwel meteen koppelen aan het EVC-traject. Wat ze overdag deden, verwerkten ze aan het eind van de dag in hun portfolio. “Ze werkten overdag aan echte situaties en legden die ’s avonds vast in hun documentatie. Dat proces sloot naadloos aan op hun werkroutine,” vertelt Minnema. Het tempo waarin dat gebeurde verraste zelfs de begeleiders. Sommige deelnemers rondden hun hele traject al binnen zes weken af.
Daarbij was het resultaat overtuigend: bij alle 35 deelnemers werd de volledige ervaring erkend, wat leidde tot volledige vrijstellingen. Zij ontvingen hun certificering zonder aanvullende scholing en waren daarmee officieel op mbo niveau 4 gecertificeerd. Inmiddels zijn zeven van hen bevorderd.

Vakmensen behouden

De waarde van het traject bleek niet alleen uit de certificaten. In de evaluatiegesprekken gaf de helft van de deelnemers aan dat ze zonder dit traject serieus overwogen hadden om de organisatie te verlaten. “Dat is een belangrijk signaal,” zegt Minnema. “Als je zulke vakmensen kunt behouden door te erkennen wat ze al kunnen, dan is dat een keuze die je moet maken.”
En het bleef niet bij die eerste groep. Inmiddels zijn nog eens 75 medewerkers bezig met hun EVC-traject. Het nieuws verspreidde zich vanzelf, via lunchgesprekken, binnen teams, of zelfs tijdens missies op zee. “Het ging echt als een lopend vuurtje,” aldus Minnema. “Collega’s zien wat het oplevert, en dat werkt aanstekelijk.”

Strategisch instrument

Ook op organisatieniveau is het effect van het programma duidelijk merkbaar. De opleidingskosten zijn aanzienlijk gedaald. “Een EVC-traject kost ongeveer een derde van een reguliere deeltijdopleiding,” legt Minnema uit. “En het resultaat is direct zichtbaar in de praktijk.”
Maar de impact gaat verder dan cijfers. Medewerkers voelen zich erkend, ervaren meer regie over hun loopbaan en zijn zichtbaar gemotiveerder. Tegelijkertijd vergroot het traject ook de aantrekkingskracht voor zij-instromers: mensen met ruime ervaring, maar zonder formeel diploma. “Voorheen vielen die kandidaten soms buiten de selectie. Daardoor kunnen we ze nu direct een passend ontwikkelpad bieden. Dat werkt drempelverlagend en versterkt onze instroom.”
Wat aanvankelijk begon als een oplossing voor een knelpunt in het opleidingstraject, is inmiddels uitgegroeid tot een strategisch instrument. “Binden en boeien is geen slogan meer: het is de realiteit op de werkvloer,” besluit Minnema.